🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:58:00 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दशनांशु (पुंलिङ्ग)

दाँतों की चमक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादशनांशुःदशनांशूदशनांशवः
द्वितीयादशनांशुम्दशनांशूदशनांशून्
तृतीयादशनांशुनादशनांशुभ्याम्दशनांशुभिः
चतुर्थीदशनांशवेदशनांशुभ्याम्दशनांशुभ्यः
पञ्चमीदशनांशोःदशनांशुभ्याम्दशनांशुभ्यः
षष्ठीदशनांशोःदशनांश्वोःदशनांशूनाम्
सप्तमीदशनांशौदशनांश्वोःदशनांशुषु
सम्बोधनहे दशनांशोहे दशनांशूहे दशनांशवः

अर्थ: दाँतों की चमक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दशनांशु (स्त्रीलिङ्ग)

दाँतों की चमक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादशनांशुःदशनांशूदशनांशवः
द्वितीयादशनांशुम्दशनांशूदशनांशूः
तृतीयादशनांश्वादशनांशुभ्याम्दशनांशुभिः
चतुर्थीदशनांशवे / दशनांश्वैदशनांशुभ्याम्दशनांशुभ्यः
पञ्चमीदशनांशोः / दशनांश्वाःदशनांशुभ्याम्दशनांशुभ्यः
षष्ठीदशनांशोः / दशनांश्वाःदशनांश्वोःदशनांशूनाम्
सप्तमीदशनांशौ / दशनांश्वाम्दशनांश्वोःदशनांशुषु
सम्बोधनहे दशनांशोहे दशनांशूहे दशनांशवः

अर्थ: दाँतों की चमक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दशनांशु (नपुंसकलिङ्ग)

दाँतों की चमक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादशनांशुदशनांशुनीदशनांशूनि
द्वितीयादशनांशुदशनांशुनीदशनांशूनि
तृतीयादशनांशुनादशनांशुभ्याम्दशनांशुभिः
चतुर्थीदशनांशुने / दशनांशवेदशनांशुभ्याम्दशनांशुभ्यः
पञ्चमीदशनांशुनः / दशनांशोःदशनांशुभ्याम्दशनांशुभ्यः
षष्ठीदशनांशुनः / दशनांशोःदशनांशुनोः / दशनांश्वोःदशनांशूनाम्
सप्तमीदशनांशुनि / दशनांशौदशनांशुनोः / दशनांश्वोःदशनांशुषु
सम्बोधनहे दशनांशु / हे दशनांशोहे दशनांशुनीहे दशनांशूनि

अर्थ: दाँतों की चमक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬