🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:17:15 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दशार्ण (पुंलिङ्ग)

एक देश का नाम जिसमें से दशार्ण(दसन) नाम की नदी बहती है। यह मालवा का पूर्वी भाग था। इसकी राजधानी विदिशा नगरी थी जिसे वर्तमान भिलसा माना जाता…

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादशार्णःदशार्णौदशार्णाः
द्वितीयादशार्णम्दशार्णौदशार्णान्
तृतीयादशार्णेनदशार्णाभ्याम्दशार्णैः
चतुर्थीदशार्णायदशार्णाभ्याम्दशार्णेभ्यः
पञ्चमीदशार्णात् / दशार्णाद्दशार्णाभ्याम्दशार्णेभ्यः
षष्ठीदशार्णस्यदशार्णयोःदशार्णानाम्
सप्तमीदशार्णेदशार्णयोःदशार्णेषु
सम्बोधनहे दशार्णहे दशार्णौहे दशार्णाः

अर्थ: एक देश का नाम जिसमें से दशार्ण(दसन) नाम की नदी बहती है। यह मालवा का पूर्वी भाग था। इसकी राजधानी विदिशा नगरी थी जिसे वर्तमान भिलसा माना जाता है। यह वेत्रवती या बेतवा नदी के तट पर स्थित है,तु०मेघ० २४/२५, और कादंबरी। कालिदास ने भी विदिशा नाम क

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दशार्ण (नपुंसकलिङ्ग)

एक देश का नाम जिसमें से दशार्ण(दसन) नाम की नदी बहती है। यह मालवा का पूर्वी भाग था। इसकी राजधानी विदिशा नगरी थी जिसे वर्तमान भिलसा माना जाता…

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादशार्णम्दशार्णेदशार्णानि
द्वितीयादशार्णम्दशार्णेदशार्णानि
तृतीयादशार्णेनदशार्णाभ्याम्दशार्णैः
चतुर्थीदशार्णायदशार्णाभ्याम्दशार्णेभ्यः
पञ्चमीदशार्णात् / दशार्णाद्दशार्णाभ्याम्दशार्णेभ्यः
षष्ठीदशार्णस्यदशार्णयोःदशार्णानाम्
सप्तमीदशार्णेदशार्णयोःदशार्णेषु
सम्बोधनहे दशार्णहे दशार्णेहे दशार्णानि

अर्थ: एक देश का नाम जिसमें से दशार्ण(दसन) नाम की नदी बहती है। यह मालवा का पूर्वी भाग था। इसकी राजधानी विदिशा नगरी थी जिसे वर्तमान भिलसा माना जाता है। यह वेत्रवती या बेतवा नदी के तट पर स्थित है,तु०मेघ० २४/२५, और कादंबरी। कालिदास ने भी विदिशा नाम क
English: having 10 syllables, VS. iii, 41 Sch.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें