🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:31:43 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दस्युहन् (पुंलिङ्ग)

दस्यु (चोर, लुटेरा) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)

🔎 आपका लिखा रूप दस्युहा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादस्युहादस्युहनौदस्युहनः
द्वितीयादस्युहनम्दस्युहनौदस्युघ्नः
तृतीयादस्युघ्नादस्युहभ्याम्दस्युहभिः
चतुर्थीदस्युघ्नेदस्युहभ्याम्दस्युहभ्यः
पञ्चमीदस्युघ्नःदस्युहभ्याम्दस्युहभ्यः
षष्ठीदस्युघ्नःदस्युघ्नोःदस्युघ्नाम्
सप्तमीदस्युहनि / दस्युघ्निदस्युघ्नोःदस्युहसु
सम्बोधनहे दस्युहन्हे दस्युहनौहे दस्युहनः

अर्थ: दस्यु (चोर, लुटेरा) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)
English: (nom. °हा॑ instr. °घ्ना॑) fn. destroying the Dasyus (Indra i, vi, viii ; Indra's gift, x, 47, 4; मन्यु॑, 83, 3

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें