🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:26:22 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दाशतय (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादाशतयःदाशतयौदाशतयाः
द्वितीयादाशतयम्दाशतयौदाशतयान्
तृतीयादाशतयेनदाशतयाभ्याम्दाशतयैः
चतुर्थीदाशतयायदाशतयाभ्याम्दाशतयेभ्यः
पञ्चमीदाशतयात् / दाशतयाद्दाशतयाभ्याम्दाशतयेभ्यः
षष्ठीदाशतयस्यदाशतययोःदाशतयानाम्
सप्तमीदाशतयेदाशतययोःदाशतयेषु
सम्बोधनहे दाशतयहे दाशतयौहे दाशतयाः

अर्थ: —
English: (fr. दश्°) tenfold, belonging to the text of RV. (consisting of 10 Maṇḍalas), RV.; Prāt. xvii, 25

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दाशतय (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादाशतयम्दाशतयेदाशतयानि
द्वितीयादाशतयम्दाशतयेदाशतयानि
तृतीयादाशतयेनदाशतयाभ्याम्दाशतयैः
चतुर्थीदाशतयायदाशतयाभ्याम्दाशतयेभ्यः
पञ्चमीदाशतयात् / दाशतयाद्दाशतयाभ्याम्दाशतयेभ्यः
षष्ठीदाशतयस्यदाशतययोःदाशतयानाम्
सप्तमीदाशतयेदाशतययोःदाशतयेषु
सम्बोधनहे दाशतयहे दाशतयेहे दाशतयानि

अर्थ: —
English: (fr. दश्°) tenfold, belonging to the text of RV. (consisting of 10 Maṇḍalas), RV.; Prāt. xvii, 25

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें