🕉️ 19 November 2026, Thursday · 10:07:44 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दिग्ध (पुंलिङ्ग)

सना हुआ, लिपा हुआ, पोता हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादिग्धःदिग्धौदिग्धाः
द्वितीयादिग्धम्दिग्धौदिग्धान्
तृतीयादिग्धेनदिग्धाभ्याम्दिग्धैः
चतुर्थीदिग्धायदिग्धाभ्याम्दिग्धेभ्यः
पञ्चमीदिग्धात् / दिग्धाद्दिग्धाभ्याम्दिग्धेभ्यः
षष्ठीदिग्धस्यदिग्धयोःदिग्धानाम्
सप्तमीदिग्धेदिग्धयोःदिग्धेषु
सम्बोधनहे दिग्धहे दिग्धौहे दिग्धाः

अर्थ: सना हुआ, लिपा हुआ, पोता हुआ
संस्कृत: पर्याय: लिप्तक

📚 अमरकोश में:
• विष-बुझा बाण (२.८.८८) — पर्याय: लिप्तक
• लेप किया हुआ (३.१.८९) — पर्याय: लिप्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दिग्ध (नपुंसकलिङ्ग)

सना हुआ, लिपा हुआ, पोता हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादिग्धम्दिग्धेदिग्धानि
द्वितीयादिग्धम्दिग्धेदिग्धानि
तृतीयादिग्धेनदिग्धाभ्याम्दिग्धैः
चतुर्थीदिग्धायदिग्धाभ्याम्दिग्धेभ्यः
पञ्चमीदिग्धात् / दिग्धाद्दिग्धाभ्याम्दिग्धेभ्यः
षष्ठीदिग्धस्यदिग्धयोःदिग्धानाम्
सप्तमीदिग्धेदिग्धयोःदिग्धेषु
सम्बोधनहे दिग्धहे दिग्धेहे दिग्धानि

अर्थ: सना हुआ, लिपा हुआ, पोता हुआ
संस्कृत: पर्याय: लिप्तक

📚 अमरकोश में:
• विष-बुझा बाण (२.८.८८) — पर्याय: लिप्तक
• लेप किया हुआ (३.१.८९) — पर्याय: लिप्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें