🕉️ 22 November 2026, Sunday · 11:22:11 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दुहता (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप दुहता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादुहतादुहतेदुहताः
द्वितीयादुहताम्दुहतेदुहताः
तृतीयादुहतयादुहताभ्याम्दुहताभिः
चतुर्थीदुहतायैदुहताभ्याम्दुहताभ्यः
पञ्चमीदुहतायाःदुहताभ्याम्दुहताभ्यः
षष्ठीदुहतायाःदुहतयोःदुहतानाम्
सप्तमीदुहतायाम्दुहतयोःदुहतासु
सम्बोधनहे दुहतेहे दुहतेहे दुहताः

अर्थ: —
English: id. ifc.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दुहत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप दुहता = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादुहत् / दुहद्दुहतीदुहन्ति
द्वितीयादुहत् / दुहद्दुहतीदुहन्ति
तृतीयादुहतादुहद्भ्याम्दुहद्भिः
चतुर्थीदुहतेदुहद्भ्याम्दुहद्भ्यः
पञ्चमीदुहतःदुहद्भ्याम्दुहद्भ्यः
षष्ठीदुहतःदुहतोःदुहताम्
सप्तमीदुहतिदुहतोःदुहत्सु
सम्बोधनहे दुहत् / हे दुहद्हे दुहतीहे दुहन्ति

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬