🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:11:08 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दूष्यत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादूष्यत् / दूष्यद्दूष्यतौदूष्यतः
द्वितीयादूष्यतम्दूष्यतौदूष्यतः
तृतीयादूष्यतादूष्यद्भ्याम्दूष्यद्भिः
चतुर्थीदूष्यतेदूष्यद्भ्याम्दूष्यद्भ्यः
पञ्चमीदूष्यतःदूष्यद्भ्याम्दूष्यद्भ्यः
षष्ठीदूष्यतःदूष्यतोःदूष्यताम्
सप्तमीदूष्यतिदूष्यतोःदूष्यत्सु
सम्बोधनहे दूष्यत् / हे दूष्यद्हे दूष्यतौहे दूष्यतः

अर्थ: —
English: offending, Yājñ. ii, 296 (for °षयत्?).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दूष्यत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादूष्यत् / दूष्यद्दूष्यन्तीदूष्यन्ति
द्वितीयादूष्यत् / दूष्यद्दूष्यन्तीदूष्यन्ति
तृतीयादूष्यतादूष्यद्भ्याम्दूष्यद्भिः
चतुर्थीदूष्यतेदूष्यद्भ्याम्दूष्यद्भ्यः
पञ्चमीदूष्यतःदूष्यद्भ्याम्दूष्यद्भ्यः
षष्ठीदूष्यतःदूष्यतोःदूष्यताम्
सप्तमीदूष्यतिदूष्यतोःदूष्यत्सु
सम्बोधनहे दूष्यत् / हे दूष्यद्हे दूष्यन्तीहे दूष्यन्ति

अर्थ: —
English: offending, Yājñ. ii, 296 (for °षयत्?).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें