🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:36:55 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

देवार्य (पुंलिङ्ग)

देव (दिव्य, स्वर्गीय) + अर्य (स्वामी, प्रभु)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादेवार्यःदेवार्यौदेवार्याः
द्वितीयादेवार्यम्देवार्यौदेवार्यान्
तृतीयादेवार्येणदेवार्याभ्याम्देवार्यैः
चतुर्थीदेवार्यायदेवार्याभ्याम्देवार्येभ्यः
पञ्चमीदेवार्यात् / देवार्याद्देवार्याभ्याम्देवार्येभ्यः
षष्ठीदेवार्यस्यदेवार्ययोःदेवार्याणाम्
सप्तमीदेवार्येदेवार्ययोःदेवार्येषु
सम्बोधनहे देवार्यहे देवार्यौहे देवार्याः

अर्थ: देव (दिव्य, स्वर्गीय) + अर्य (स्वामी, प्रभु)
English: N. of the last Arhat of the present Ava-sarpiṇī, Jain.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें