🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:12:51 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

द्युकाम (पुंलिङ्ग)

द्यु (उन्, कित्" दिन) + काम (कामना, इच्छा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाद्युकामःद्युकामौद्युकामाः
द्वितीयाद्युकामम्द्युकामौद्युकामान्
तृतीयाद्युकामेनद्युकामाभ्याम्द्युकामैः
चतुर्थीद्युकामायद्युकामाभ्याम्द्युकामेभ्यः
पञ्चमीद्युकामात् / द्युकामाद्द्युकामाभ्याम्द्युकामेभ्यः
षष्ठीद्युकामस्यद्युकामयोःद्युकामानाम्
सप्तमीद्युकामेद्युकामयोःद्युकामेषु
सम्बोधनहे द्युकामहे द्युकामौहे द्युकामाः

अर्थ: द्यु (उन्, कित्" दिन) + काम (कामना, इच्छा)
English: N. of a man (cf. द्यौकामि).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें