🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:06:20 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

द्युत्त (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाद्युत्तःद्युत्तौद्युत्ताः
द्वितीयाद्युत्तम्द्युत्तौद्युत्तान्
तृतीयाद्युत्तेनद्युत्ताभ्याम्द्युत्तैः
चतुर्थीद्युत्तायद्युत्ताभ्याम्द्युत्तेभ्यः
पञ्चमीद्युत्तात् / द्युत्ताद्द्युत्ताभ्याम्द्युत्तेभ्यः
षष्ठीद्युत्तस्यद्युत्तयोःद्युत्तानाम्
सप्तमीद्युत्तेद्युत्तयोःद्युत्तेषु
सम्बोधनहे द्युत्तहे द्युत्तौहे द्युत्ताः

अर्थ: —
English: broken, torn or rent asunder, AV. iv, 12, 2 xii, 3, 22.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

द्युत्त (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाद्युत्तम्द्युत्तेद्युत्तानि
द्वितीयाद्युत्तम्द्युत्तेद्युत्तानि
तृतीयाद्युत्तेनद्युत्ताभ्याम्द्युत्तैः
चतुर्थीद्युत्तायद्युत्ताभ्याम्द्युत्तेभ्यः
पञ्चमीद्युत्तात् / द्युत्ताद्द्युत्ताभ्याम्द्युत्तेभ्यः
षष्ठीद्युत्तस्यद्युत्तयोःद्युत्तानाम्
सप्तमीद्युत्तेद्युत्तयोःद्युत्तेषु
सम्बोधनहे द्युत्तहे द्युत्तेहे द्युत्तानि

अर्थ: —
English: broken, torn or rent asunder, AV. iv, 12, 2 xii, 3, 22.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें