🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:56:58 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

द्वीपिन् (नपुंसकलिङ्ग)

शेर

🔎 आपका लिखा रूप द्वीपि = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाद्वीपिद्वीपिनीद्वीपीनि
द्वितीयाद्वीपिद्वीपिनीद्वीपीनि
तृतीयाद्वीपिनाद्वीपिभ्याम्द्वीपिभिः
चतुर्थीद्वीपिनेद्वीपिभ्याम्द्वीपिभ्यः
पञ्चमीद्वीपिनःद्वीपिभ्याम्द्वीपिभ्यः
षष्ठीद्वीपिनःद्वीपिनोःद्वीपिनाम्
सप्तमीद्वीपिनिद्वीपिनोःद्वीपिषु
सम्बोधनहे द्वीपिन् / हे द्वीपिहे द्वीपिनीहे द्वीपीनि

अर्थ: शेर
संस्कृत: पर्याय: शार्दूल, व्याघ्र, पुण्डरीक, लुब्धक
English: having islands or spots like islands, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें