🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:40:39 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

धनार्घ (पुंलिङ्ग)

धन (संपत्ति, दौलत) + अर्घ (मूल्य, कीमत)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाधनार्घःधनार्घौधनार्घाः
द्वितीयाधनार्घम्धनार्घौधनार्घान्
तृतीयाधनार्घेणधनार्घाभ्याम्धनार्घैः
चतुर्थीधनार्घायधनार्घाभ्याम्धनार्घेभ्यः
पञ्चमीधनार्घात् / धनार्घाद्धनार्घाभ्याम्धनार्घेभ्यः
षष्ठीधनार्घस्यधनार्घयोःधनार्घाणाम्
सप्तमीधनार्घेधनार्घयोःधनार्घेषु
सम्बोधनहे धनार्घहे धनार्घौहे धनार्घाः

अर्थ: धन (संपत्ति, दौलत) + अर्घ (मूल्य, कीमत)
English: deserving a reward or prize, TS.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें