🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:52:28 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

धनी (स्त्रीलिङ्ग)

तरुणी, जवान स्त्री

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाधनीधन्यौधन्यः
द्वितीयाधनीम्धन्यौधनीः
तृतीयाधन्याधनीभ्याम्धनीभिः
चतुर्थीधन्यैधनीभ्याम्धनीभ्यः
पञ्चमीधन्याःधनीभ्याम्धनीभ्यः
षष्ठीधन्याःधन्योःधनीनाम्
सप्तमीधन्याम्धन्योःधनीषु
सम्बोधनहे धनिहे धन्यौहे धन्यः

अर्थ: तरुणी, जवान स्त्री

📚 अमरकोश में:
• धनवान् (३.१.१०) — पर्याय: इभ्य, आढ्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें