🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:53:27 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

धारावनि (स्त्रीलिङ्ग)

हवा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाधारावनिःधारावनीधारावनयः
द्वितीयाधारावनिम्धारावनीधारावनीः
तृतीयाधारावन्याधारावनिभ्याम्धारावनिभिः
चतुर्थीधारावनये / धारावन्यैधारावनिभ्याम्धारावनिभ्यः
पञ्चमीधारावनेः / धारावन्याःधारावनिभ्याम्धारावनिभ्यः
षष्ठीधारावनेः / धारावन्याःधारावन्योःधारावनीनाम्
सप्तमीधारावनौ / धारावन्याम्धारावन्योःधारावनिषु
सम्बोधनहे धारावनेहे धारावनीहे धारावनयः

अर्थ: हवा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

धारावनि (पुंलिङ्ग)

हवा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाधारावनिःधारावनीधारावनयः
द्वितीयाधारावनिम्धारावनीधारावनीन्
तृतीयाधारावनिनाधारावनिभ्याम्धारावनिभिः
चतुर्थीधारावनयेधारावनिभ्याम्धारावनिभ्यः
पञ्चमीधारावनेःधारावनिभ्याम्धारावनिभ्यः
षष्ठीधारावनेःधारावन्योःधारावनीनाम्
सप्तमीधारावनौधारावन्योःधारावनिषु
सम्बोधनहे धारावनेहे धारावनीहे धारावनयः

अर्थ: हवा
English: wind, L. (cf. next).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें