🕉️ 23 November 2026, Monday · 05:04:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ध्वस्ति (स्त्रीलिङ्ग)

नाश, बर्बादी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाध्वस्तिःध्वस्तीध्वस्तयः
द्वितीयाध्वस्तिम्ध्वस्तीध्वस्तीः
तृतीयाध्वस्त्याध्वस्तिभ्याम्ध्वस्तिभिः
चतुर्थीध्वस्तये / ध्वस्त्यैध्वस्तिभ्याम्ध्वस्तिभ्यः
पञ्चमीध्वस्तेः / ध्वस्त्याःध्वस्तिभ्याम्ध्वस्तिभ्यः
षष्ठीध्वस्तेः / ध्वस्त्याःध्वस्त्योःध्वस्तीनाम्
सप्तमीध्वस्तौ / ध्वस्त्याम्ध्वस्त्योःध्वस्तिषु
सम्बोधनहे ध्वस्तेहे ध्वस्तीहे ध्वस्तयः

अर्थ: नाश, बर्बादी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬