🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:44:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

नमउक्ति (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानमउक्तिःनमउक्तीनमउक्तयः
द्वितीयानमउक्तिम्नमउक्तीनमउक्तीः
तृतीयानमउक्त्यानमउक्तिभ्याम्नमउक्तिभिः
चतुर्थीनमउक्तये / नमउक्त्यैनमउक्तिभ्याम्नमउक्तिभ्यः
पञ्चमीनमउक्तेः / नमउक्त्याःनमउक्तिभ्याम्नमउक्तिभ्यः
षष्ठीनमउक्तेः / नमउक्त्याःनमउक्त्योःनमउक्तीनाम्
सप्तमीनमउक्तौ / नमउक्त्याम्नमउक्त्योःनमउक्तिषु
सम्बोधनहे नमउक्तेहे नमउक्तीहे नमउक्तयः

अर्थ: —
English: homage, veneration, RV. i, 189, 1 &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬