🕉️ 20 November 2026, Friday · 03:51:23 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

नव्यस् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप नव्यसा = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानव्यान्नव्यांसौनव्यांसः
द्वितीयानव्यांसम्नव्यांसौनव्यसः
तृतीयानव्यसानव्योभ्याम्नव्योभिः
चतुर्थीनव्यसेनव्योभ्याम्नव्योभ्यः
पञ्चमीनव्यसःनव्योभ्याम्नव्योभ्यः
षष्ठीनव्यसःनव्यसोःनव्यसाम्
सप्तमीनव्यसिनव्यसोःनव्यस्सु / नव्यःसु
सम्बोधनहे नव्यन्हे नव्यांसौहे नव्यांसः

अर्थ: —
English: = न॑वीयस्, RV. (gen. pl. °सीनाम् for °साम्, v, 53, 10; 58, 1)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

नव्यस् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप नव्यसा = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानव्यःनव्यसीनव्यांसि
द्वितीयानव्यःनव्यसीनव्यांसि
तृतीयानव्यसानव्योभ्याम्नव्योभिः
चतुर्थीनव्यसेनव्योभ्याम्नव्योभ्यः
पञ्चमीनव्यसःनव्योभ्याम्नव्योभ्यः
षष्ठीनव्यसःनव्यसोःनव्यसाम्
सप्तमीनव्यसिनव्यसोःनव्यस्सु / नव्यःसु
सम्बोधनहे नव्यःहे नव्यसीहे नव्यांसि

अर्थ: —
English: = न॑वीयस्, RV. (gen. pl. °सीनाम् for °साम्, v, 53, 10; 58, 1)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें