🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:17:14 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

नश्वरता (स्त्रीलिङ्ग)

नष्ट होने वाला, क्षणस्थायी, क्षणभंगुर, अनित्य, अस्थायी

🔎 आपका लिखा रूप नश्वरता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानश्वरतानश्वरतेनश्वरताः
द्वितीयानश्वरताम्नश्वरतेनश्वरताः
तृतीयानश्वरतयानश्वरताभ्याम्नश्वरताभिः
चतुर्थीनश्वरतायैनश्वरताभ्याम्नश्वरताभ्यः
पञ्चमीनश्वरतायाःनश्वरताभ्याम्नश्वरताभ्यः
षष्ठीनश्वरतायाःनश्वरतयोःनश्वरतानाम्
सप्तमीनश्वरतायाम्नश्वरतयोःनश्वरतासु
सम्बोधनहे नश्वरतेहे नश्वरतेहे नश्वरताः

अर्थ: नष्ट होने वाला, क्षणस्थायी, क्षणभंगुर, अनित्य, अस्थायी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें