🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:24:10 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

नालन्द (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानालन्दःनालन्दौनालन्दाः
द्वितीयानालन्दम्नालन्दौनालन्दान्
तृतीयानालन्देननालन्दाभ्याम्नालन्दैः
चतुर्थीनालन्दायनालन्दाभ्याम्नालन्देभ्यः
पञ्चमीनालन्दात् / नालन्दाद्नालन्दाभ्याम्नालन्देभ्यः
षष्ठीनालन्दस्यनालन्दयोःनालन्दानाम्
सप्तमीनालन्देनालन्दयोःनालन्देषु
सम्बोधनहे नालन्दहे नालन्दौहे नालन्दाः

अर्थ: —
English: N. of a village near Rāja-gṛha containing a celebrated, Buddh. monastery, MWB. 169 &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें