🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:49:27 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

नाष्टिक (पुंलिङ्ग)

ठञ् खोई हुई वस्तु का स्वामी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानाष्टिकःनाष्टिकौनाष्टिकाः
द्वितीयानाष्टिकम्नाष्टिकौनाष्टिकान्
तृतीयानाष्टिकेननाष्टिकाभ्याम्नाष्टिकैः
चतुर्थीनाष्टिकायनाष्टिकाभ्याम्नाष्टिकेभ्यः
पञ्चमीनाष्टिकात् / नाष्टिकाद्नाष्टिकाभ्याम्नाष्टिकेभ्यः
षष्ठीनाष्टिकस्यनाष्टिकयोःनाष्टिकानाम्
सप्तमीनाष्टिकेनाष्टिकयोःनाष्टिकेषु
सम्बोधनहे नाष्टिकहे नाष्टिकौहे नाष्टिकाः

अर्थ: ठञ् खोई हुई वस्तु का स्वामी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

नाष्टिक (नपुंसकलिङ्ग)

ठञ् खोई हुई वस्तु का स्वामी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानाष्टिकम्नाष्टिकेनाष्टिकानि
द्वितीयानाष्टिकम्नाष्टिकेनाष्टिकानि
तृतीयानाष्टिकेननाष्टिकाभ्याम्नाष्टिकैः
चतुर्थीनाष्टिकायनाष्टिकाभ्याम्नाष्टिकेभ्यः
पञ्चमीनाष्टिकात् / नाष्टिकाद्नाष्टिकाभ्याम्नाष्टिकेभ्यः
षष्ठीनाष्टिकस्यनाष्टिकयोःनाष्टिकानाम्
सप्तमीनाष्टिकेनाष्टिकयोःनाष्टिकेषु
सम्बोधनहे नाष्टिकहे नाष्टिकेहे नाष्टिकानि

अर्थ: ठञ् खोई हुई वस्तु का स्वामी
English: (fr. नष्ट) relating to anything lost, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें