🕉️ 22 November 2026, Sunday · 09:01:16 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

निघ्नान (पुंलिङ्ग)

नाशकर्ता, जो नष्ट करता हैं

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिघ्नानःनिघ्नानौनिघ्नानाः
द्वितीयानिघ्नानम्निघ्नानौनिघ्नानान्
तृतीयानिघ्नानेननिघ्नानाभ्याम्निघ्नानैः
चतुर्थीनिघ्नानायनिघ्नानाभ्याम्निघ्नानेभ्यः
पञ्चमीनिघ्नानात् / निघ्नानाद्निघ्नानाभ्याम्निघ्नानेभ्यः
षष्ठीनिघ्नानस्यनिघ्नानयोःनिघ्नानानाम्
सप्तमीनिघ्नानेनिघ्नानयोःनिघ्नानेषु
सम्बोधनहे निघ्नानहे निघ्नानौहे निघ्नानाः

अर्थ: नाशकर्ता, जो नष्ट करता हैं

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

निघ्नान (नपुंसकलिङ्ग)

नाशकर्ता, जो नष्ट करता हैं

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिघ्नानम्निघ्नानेनिघ्नानानि
द्वितीयानिघ्नानम्निघ्नानेनिघ्नानानि
तृतीयानिघ्नानेननिघ्नानाभ्याम्निघ्नानैः
चतुर्थीनिघ्नानायनिघ्नानाभ्याम्निघ्नानेभ्यः
पञ्चमीनिघ्नानात् / निघ्नानाद्निघ्नानाभ्याम्निघ्नानेभ्यः
षष्ठीनिघ्नानस्यनिघ्नानयोःनिघ्नानानाम्
सप्तमीनिघ्नानेनिघ्नानयोःनिघ्नानेषु
सम्बोधनहे निघ्नानहे निघ्नानेहे निघ्नानानि

अर्थ: नाशकर्ता, जो नष्ट करता हैं

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें