🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:50:40 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

निर्भीक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिर्भीकःनिर्भीकौनिर्भीकाः
द्वितीयानिर्भीकम्निर्भीकौनिर्भीकान्
तृतीयानिर्भीकेणनिर्भीकाभ्याम्निर्भीकैः
चतुर्थीनिर्भीकायनिर्भीकाभ्याम्निर्भीकेभ्यः
पञ्चमीनिर्भीकात् / निर्भीकाद्निर्भीकाभ्याम्निर्भीकेभ्यः
षष्ठीनिर्भीकस्यनिर्भीकयोःनिर्भीकाणाम्
सप्तमीनिर्भीकेनिर्भीकयोःनिर्भीकेषु
सम्बोधनहे निर्भीकहे निर्भीकौहे निर्भीकाः

अर्थ: —
English: id., Car.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

निर्भीक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिर्भीकम्निर्भीकेनिर्भीकाणि
द्वितीयानिर्भीकम्निर्भीकेनिर्भीकाणि
तृतीयानिर्भीकेणनिर्भीकाभ्याम्निर्भीकैः
चतुर्थीनिर्भीकायनिर्भीकाभ्याम्निर्भीकेभ्यः
पञ्चमीनिर्भीकात् / निर्भीकाद्निर्भीकाभ्याम्निर्भीकेभ्यः
षष्ठीनिर्भीकस्यनिर्भीकयोःनिर्भीकाणाम्
सप्तमीनिर्भीकेनिर्भीकयोःनिर्भीकेषु
सम्बोधनहे निर्भीकहे निर्भीकेहे निर्भीकाणि

अर्थ: —
English: id., Car.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें