🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:04:39 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

निर्मला (स्त्रीलिङ्ग)

मैल और गन्दगी से मुक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिर्मलानिर्मलेनिर्मलाः
द्वितीयानिर्मलाम्निर्मलेनिर्मलाः
तृतीयानिर्मलयानिर्मलाभ्याम्निर्मलाभिः
चतुर्थीनिर्मलायैनिर्मलाभ्याम्निर्मलाभ्यः
पञ्चमीनिर्मलायाःनिर्मलाभ्याम्निर्मलाभ्यः
षष्ठीनिर्मलायाःनिर्मलयोःनिर्मलानाम्
सप्तमीनिर्मलायाम्निर्मलयोःनिर्मलासु
सम्बोधनहे निर्मलेहे निर्मलेहे निर्मलाः

अर्थ: मैल और गन्दगी से मुक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें