🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:54:53 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

निवेद्य (नपुंसकलिङ्ग)

किसी देवमूर्ति को भोग लगाना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिवेद्यम्निवेद्येनिवेद्यानि
द्वितीयानिवेद्यम्निवेद्येनिवेद्यानि
तृतीयानिवेद्येननिवेद्याभ्याम्निवेद्यैः
चतुर्थीनिवेद्यायनिवेद्याभ्याम्निवेद्येभ्यः
पञ्चमीनिवेद्यात् / निवेद्याद्निवेद्याभ्याम्निवेद्येभ्यः
षष्ठीनिवेद्यस्यनिवेद्ययोःनिवेद्यानाम्
सप्तमीनिवेद्येनिवेद्ययोःनिवेद्येषु
सम्बोधनहे निवेद्यहे निवेद्येहे निवेद्यानि

अर्थ: किसी देवमूर्ति को भोग लगाना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

निवेद्य (पुंलिङ्ग)

किसी देवमूर्ति को भोग लगाना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिवेद्यःनिवेद्यौनिवेद्याः
द्वितीयानिवेद्यम्निवेद्यौनिवेद्यान्
तृतीयानिवेद्येननिवेद्याभ्याम्निवेद्यैः
चतुर्थीनिवेद्यायनिवेद्याभ्याम्निवेद्येभ्यः
पञ्चमीनिवेद्यात् / निवेद्याद्निवेद्याभ्याम्निवेद्येभ्यः
षष्ठीनिवेद्यस्यनिवेद्ययोःनिवेद्यानाम्
सप्तमीनिवेद्येनिवेद्ययोःनिवेद्येषु
सम्बोधनहे निवेद्यहे निवेद्यौहे निवेद्याः

अर्थ: किसी देवमूर्ति को भोग लगाना
English: to be communicated or related or presented or delivered, MBh.; Rājat.; Hcat.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें