🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:43:21 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

निष्कुट (पुंलिङ्ग)

घर से लगा हुआ प्रमदवन, क्रीडोद्यान

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिष्कुटःनिष्कुटौनिष्कुटाः
द्वितीयानिष्कुटम्निष्कुटौनिष्कुटान्
तृतीयानिष्कुटेननिष्कुटाभ्याम्निष्कुटैः
चतुर्थीनिष्कुटायनिष्कुटाभ्याम्निष्कुटेभ्यः
पञ्चमीनिष्कुटात् / निष्कुटाद्निष्कुटाभ्याम्निष्कुटेभ्यः
षष्ठीनिष्कुटस्यनिष्कुटयोःनिष्कुटानाम्
सप्तमीनिष्कुटेनिष्कुटयोःनिष्कुटेषु
सम्बोधनहे निष्कुटहे निष्कुटौहे निष्कुटाः

अर्थ: घर से लगा हुआ प्रमदवन, क्रीडोद्यान
संस्कृत: पर्याय: गृहाराम

📚 अमरकोश में:
• घर के उद्यान (२.४.१) — पर्याय: गृहाराम

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬