🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:18:22 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

निष्फल (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिष्फलःनिष्फलौनिष्फलाः
द्वितीयानिष्फलम्निष्फलौनिष्फलान्
तृतीयानिष्फलेननिष्फलाभ्याम्निष्फलैः
चतुर्थीनिष्फलायनिष्फलाभ्याम्निष्फलेभ्यः
पञ्चमीनिष्फलात् / निष्फलाद्निष्फलाभ्याम्निष्फलेभ्यः
षष्ठीनिष्फलस्यनिष्फलयोःनिष्फलानाम्
सप्तमीनिष्फलेनिष्फलयोःनिष्फलेषु
सम्बोधनहे निष्फलहे निष्फलौहे निष्फलाः

अर्थ: —
English: bearing no fruit, fruitless, barren, resultless, successless, useless, vain, Mn.; MBh.; Var.; Kāv. &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

निष्फल (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानिष्फलम्निष्फलेनिष्फलानि
द्वितीयानिष्फलम्निष्फलेनिष्फलानि
तृतीयानिष्फलेननिष्फलाभ्याम्निष्फलैः
चतुर्थीनिष्फलायनिष्फलाभ्याम्निष्फलेभ्यः
पञ्चमीनिष्फलात् / निष्फलाद्निष्फलाभ्याम्निष्फलेभ्यः
षष्ठीनिष्फलस्यनिष्फलयोःनिष्फलानाम्
सप्तमीनिष्फलेनिष्फलयोःनिष्फलेषु
सम्बोधनहे निष्फलहे निष्फलेहे निष्फलानि

अर्थ: —
English: bearing no fruit, fruitless, barren, resultless, successless, useless, vain, Mn.; MBh.; Var.; Kāv. &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें