🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:13:22 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पञ्चमार (पुंलिङ्ग)

पञ्चम (दक्ष, चतुर) + आर (पीतल)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापञ्चमारःपञ्चमारौपञ्चमाराः
द्वितीयापञ्चमारम्पञ्चमारौपञ्चमारान्
तृतीयापञ्चमारेणपञ्चमाराभ्याम्पञ्चमारैः
चतुर्थीपञ्चमारायपञ्चमाराभ्याम्पञ्चमारेभ्यः
पञ्चमीपञ्चमारात् / पञ्चमाराद्पञ्चमाराभ्याम्पञ्चमारेभ्यः
षष्ठीपञ्चमारस्यपञ्चमारयोःपञ्चमाराणाम्
सप्तमीपञ्चमारेपञ्चमारयोःपञ्चमारेषु
सम्बोधनहे पञ्चमारहे पञ्चमारौहे पञ्चमाराः

अर्थ: पञ्चम (दक्ष, चतुर) + आर (पीतल)
English: (with Jainas) the 5th spoke in the wheel of time (also -क), Śatr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें