🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:42:47 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पञ्चालक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापञ्चालकःपञ्चालकौपञ्चालकाः
द्वितीयापञ्चालकम्पञ्चालकौपञ्चालकान्
तृतीयापञ्चालकेनपञ्चालकाभ्याम्पञ्चालकैः
चतुर्थीपञ्चालकायपञ्चालकाभ्याम्पञ्चालकेभ्यः
पञ्चमीपञ्चालकात् / पञ्चालकाद्पञ्चालकाभ्याम्पञ्चालकेभ्यः
षष्ठीपञ्चालकस्यपञ्चालकयोःपञ्चालकानाम्
सप्तमीपञ्चालकेपञ्चालकयोःपञ्चालकेषु
सम्बोधनहे पञ्चालकहे पञ्चालकौहे पञ्चालकाः

अर्थ: —
English: relating to the Pañcālas, MBh. (prob. w.r. for पाञ्च्°)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पञ्चालक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापञ्चालकम्पञ्चालकेपञ्चालकानि
द्वितीयापञ्चालकम्पञ्चालकेपञ्चालकानि
तृतीयापञ्चालकेनपञ्चालकाभ्याम्पञ्चालकैः
चतुर्थीपञ्चालकायपञ्चालकाभ्याम्पञ्चालकेभ्यः
पञ्चमीपञ्चालकात् / पञ्चालकाद्पञ्चालकाभ्याम्पञ्चालकेभ्यः
षष्ठीपञ्चालकस्यपञ्चालकयोःपञ्चालकानाम्
सप्तमीपञ्चालकेपञ्चालकयोःपञ्चालकेषु
सम्बोधनहे पञ्चालकहे पञ्चालकेहे पञ्चालकानि

अर्थ: —
English: relating to the Pañcālas, MBh. (prob. w.r. for पाञ्च्°)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें