🕉️ 20 November 2026, Friday · 03:51:08 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पट्टीश (पुंलिङ्ग)

+ क" एक तेज़ धार की बर्छी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापट्टीशःपट्टीशौपट्टीशाः
द्वितीयापट्टीशम्पट्टीशौपट्टीशान्
तृतीयापट्टीशेनपट्टीशाभ्याम्पट्टीशैः
चतुर्थीपट्टीशायपट्टीशाभ्याम्पट्टीशेभ्यः
पञ्चमीपट्टीशात् / पट्टीशाद्पट्टीशाभ्याम्पट्टीशेभ्यः
षष्ठीपट्टीशस्यपट्टीशयोःपट्टीशानाम्
सप्तमीपट्टीशेपट्टीशयोःपट्टीशेषु
सम्बोधनहे पट्टीशहे पट्टीशौहे पट्टीशाः

अर्थ: + क" एक तेज़ धार की बर्छी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें