🕉️ 19 November 2026, Thursday · 06:45:09 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पत्रिन् (पुंलिङ्ग)

पंखो से युक्त, परों वाला

🔎 आपका लिखा रूप पत्री = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापत्रीपत्रिणौपत्रिणः
द्वितीयापत्रिणम्पत्रिणौपत्रिणः
तृतीयापत्रिणापत्रिभ्याम्पत्रिभिः
चतुर्थीपत्रिणेपत्रिभ्याम्पत्रिभ्यः
पञ्चमीपत्रिणःपत्रिभ्याम्पत्रिभ्यः
षष्ठीपत्रिणःपत्रिणोःपत्रिणाम्
सप्तमीपत्रिणिपत्रिणोःपत्रिषु
सम्बोधनहे पत्रिन्हे पत्रिणौहे पत्रिणः

अर्थ: पंखो से युक्त, परों वाला
संस्कृत: श्येनः, पक्षी, बाणः · पर्याय: शशादन, श्येन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पत्रिन् (स्त्रीलिङ्ग)

पंखो से युक्त, परों वाला

🔎 आपका लिखा रूप पत्री = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापत्रीपत्रिनौपत्रिनः
द्वितीयापत्रिनम्पत्रिनौपत्रिनः
तृतीयापत्रिनापत्रिभ्याम्पत्रिभिः
चतुर्थीपत्रिनेपत्रिभ्याम्पत्रिभ्यः
पञ्चमीपत्रिनःपत्रिभ्याम्पत्रिभ्यः
षष्ठीपत्रिनःपत्रिनोःपत्रिनाम्
सप्तमीपत्रिनिपत्रिनोःपत्रिषु
सम्बोधनहे पत्रिन्हे पत्रिनौहे पत्रिनः

अर्थ: पंखो से युक्त, परों वाला
संस्कृत: पर्याय: शशादन, श्येन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें