🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:29:03 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पद्मिनी (स्त्रीलिङ्ग)

कमल का पौधा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापद्मिनीपद्मिन्यौपद्मिन्यः
द्वितीयापद्मिनीम्पद्मिन्यौपद्मिनीः
तृतीयापद्मिन्यापद्मिनीभ्याम्पद्मिनीभिः
चतुर्थीपद्मिन्यैपद्मिनीभ्याम्पद्मिनीभ्यः
पञ्चमीपद्मिन्याःपद्मिनीभ्याम्पद्मिनीभ्यः
षष्ठीपद्मिन्याःपद्मिन्योःपद्मिनीनाम्
सप्तमीपद्मिन्याम्पद्मिन्योःपद्मिनीषु
सम्बोधनहे पद्मिनिहे पद्मिन्यौहे पद्मिन्यः

अर्थ: कमल का पौधा

📚 अमरकोश में:
• कमलों का समूह/लता (१.१०.३९) — पर्याय: नलिनी, बिसिनी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬