🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:45:23 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

परभाग्य (नपुंसकलिङ्ग)

पर (उच्चतम, महत्तम) + भाग्य (किस्मत, प्रारब्ध)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापरभाग्यम्परभाग्येपरभाग्याणि
द्वितीयापरभाग्यम्परभाग्येपरभाग्याणि
तृतीयापरभाग्येणपरभाग्याभ्याम्परभाग्यैः
चतुर्थीपरभाग्यायपरभाग्याभ्याम्परभाग्येभ्यः
पञ्चमीपरभाग्यात् / परभाग्याद्परभाग्याभ्याम्परभाग्येभ्यः
षष्ठीपरभाग्यस्यपरभाग्ययोःपरभाग्याणाम्
सप्तमीपरभाग्येपरभाग्ययोःपरभाग्येषु
सम्बोधनहे परभाग्यहे परभाग्येहे परभाग्याणि

अर्थ: पर (उच्चतम, महत्तम) + भाग्य (किस्मत, प्रारब्ध)
English: another's wealth or prosperity, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें