🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:13:48 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

परमनन्द (पुंलिङ्ग)

परम (उच्चतम, सर्वोत्तम) + नन्द (आनन्द, सुख)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापरमनन्दःपरमनन्दौपरमनन्दाः
द्वितीयापरमनन्दम्परमनन्दौपरमनन्दान्
तृतीयापरमनन्देनपरमनन्दाभ्याम्परमनन्दैः
चतुर्थीपरमनन्दायपरमनन्दाभ्याम्परमनन्देभ्यः
पञ्चमीपरमनन्दात् / परमनन्दाद्परमनन्दाभ्याम्परमनन्देभ्यः
षष्ठीपरमनन्दस्यपरमनन्दयोःपरमनन्दानाम्
सप्तमीपरमनन्देपरमनन्दयोःपरमनन्देषु
सम्बोधनहे परमनन्दहे परमनन्दौहे परमनन्दाः

अर्थ: परम (उच्चतम, सर्वोत्तम) + नन्द (आनन्द, सुख)
English: N. of a teacher, Cat. (w.r. for °मान्°?; cf. परान्° under पर).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬