🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:06:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

परीष्टि (स्त्रीलिङ्ग)

अनुसंधान, पूछताछ, गवेषणा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापरीष्टिःपरीष्टीपरीष्टयः
द्वितीयापरीष्टिम्परीष्टीपरीष्टीः
तृतीयापरीष्ट्यापरीष्टिभ्याम्परीष्टिभिः
चतुर्थीपरीष्टये / परीष्ट्यैपरीष्टिभ्याम्परीष्टिभ्यः
पञ्चमीपरीष्टेः / परीष्ट्याःपरीष्टिभ्याम्परीष्टिभ्यः
षष्ठीपरीष्टेः / परीष्ट्याःपरीष्ट्योःपरीष्टीनाम्
सप्तमीपरीष्टौ / परीष्ट्याम्परीष्ट्योःपरीष्टिषु
सम्बोधनहे परीष्टेहे परीष्टीहे परीष्टयः

अर्थ: अनुसंधान, पूछताछ, गवेषणा
संस्कृत: पर्याय: पर्येषणा, अन्वेषणा, गवेषणा

📚 अमरकोश में:
• खोज (२.७.३४) — पर्याय: पर्येषणा, अन्वेषणा, गवेषणा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें