🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:06:26 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पर्जन्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापर्जन्यःपर्जन्यौपर्जन्याः
द्वितीयापर्जन्यम्पर्जन्यौपर्जन्यान्
तृतीयापर्जन्येनपर्जन्याभ्याम्पर्जन्यैः
चतुर्थीपर्जन्यायपर्जन्याभ्याम्पर्जन्येभ्यः
पञ्चमीपर्जन्यात् / पर्जन्याद्पर्जन्याभ्याम्पर्जन्येभ्यः
षष्ठीपर्जन्यस्यपर्जन्ययोःपर्जन्यानाम्
सप्तमीपर्जन्येपर्जन्ययोःपर्जन्येषु
सम्बोधनहे पर्जन्यहे पर्जन्यौहे पर्जन्याः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: इन्द्र, मरुत्वत्, मघवन्, बिडौजस्, पाकशासन
English: (√ पृच्, or पृज् ?) a rain-cloud, cloud, RV. &c. &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें