🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:00:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पल्लवक (पुंलिङ्ग)

स्वेच्छाचारी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापल्लवकःपल्लवकौपल्लवकाः
द्वितीयापल्लवकम्पल्लवकौपल्लवकान्
तृतीयापल्लवकेनपल्लवकाभ्याम्पल्लवकैः
चतुर्थीपल्लवकायपल्लवकाभ्याम्पल्लवकेभ्यः
पञ्चमीपल्लवकात् / पल्लवकाद्पल्लवकाभ्याम्पल्लवकेभ्यः
षष्ठीपल्लवकस्यपल्लवकयोःपल्लवकानाम्
सप्तमीपल्लवकेपल्लवकयोःपल्लवकेषु
सम्बोधनहे पल्लवकहे पल्लवकौहे पल्लवकाः

अर्थ: स्वेच्छाचारी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें