🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:04:40 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पल्लवाद (पुंलिङ्ग)

पल्ल (अनाज का बड़ा भंडार, खत्ती) + वाद (बातें करना, बोलना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापल्लवादःपल्लवादौपल्लवादाः
द्वितीयापल्लवादम्पल्लवादौपल्लवादान्
तृतीयापल्लवादेनपल्लवादाभ्याम्पल्लवादैः
चतुर्थीपल्लवादायपल्लवादाभ्याम्पल्लवादेभ्यः
पञ्चमीपल्लवादात् / पल्लवादाद्पल्लवादाभ्याम्पल्लवादेभ्यः
षष्ठीपल्लवादस्यपल्लवादयोःपल्लवादानाम्
सप्तमीपल्लवादेपल्लवादयोःपल्लवादेषु
सम्बोधनहे पल्लवादहे पल्लवादौहे पल्लवादाः

अर्थ: पल्ल (अनाज का बड़ा भंडार, खत्ती) + वाद (बातें करना, बोलना)
English: ‘twig-eater’, a deer, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें