🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:02:21 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पल्लवित (पुंलिङ्ग)

अंकुरित होने वाला, नई २ कोंपलों से युक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापल्लवितःपल्लवितौपल्लविताः
द्वितीयापल्लवितम्पल्लवितौपल्लवितान्
तृतीयापल्लवितेनपल्लविताभ्याम्पल्लवितैः
चतुर्थीपल्लवितायपल्लविताभ्याम्पल्लवितेभ्यः
पञ्चमीपल्लवितात् / पल्लविताद्पल्लविताभ्याम्पल्लवितेभ्यः
षष्ठीपल्लवितस्यपल्लवितयोःपल्लवितानाम्
सप्तमीपल्लवितेपल्लवितयोःपल्लवितेषु
सम्बोधनहे पल्लवितहे पल्लवितौहे पल्लविताः

अर्थ: अंकुरित होने वाला, नई २ कोंपलों से युक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पल्लवित (नपुंसकलिङ्ग)

अंकुरित होने वाला, नई २ कोंपलों से युक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापल्लवितम्पल्लवितेपल्लवितानि
द्वितीयापल्लवितम्पल्लवितेपल्लवितानि
तृतीयापल्लवितेनपल्लविताभ्याम्पल्लवितैः
चतुर्थीपल्लवितायपल्लविताभ्याम्पल्लवितेभ्यः
पञ्चमीपल्लवितात् / पल्लविताद्पल्लविताभ्याम्पल्लवितेभ्यः
षष्ठीपल्लवितस्यपल्लवितयोःपल्लवितानाम्
सप्तमीपल्लवितेपल्लवितयोःपल्लवितेषु
सम्बोधनहे पल्लवितहे पल्लवितेहे पल्लवितानि

अर्थ: अंकुरित होने वाला, नई २ कोंपलों से युक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें