🕉️ 22 November 2026, Sunday · 12:31:10 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पाञ्चनख (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापाञ्चनखःपाञ्चनखौपाञ्चनखाः
द्वितीयापाञ्चनखम्पाञ्चनखौपाञ्चनखान्
तृतीयापाञ्चनखेनपाञ्चनखाभ्याम्पाञ्चनखैः
चतुर्थीपाञ्चनखायपाञ्चनखाभ्याम्पाञ्चनखेभ्यः
पञ्चमीपाञ्चनखात् / पाञ्चनखाद्पाञ्चनखाभ्याम्पाञ्चनखेभ्यः
षष्ठीपाञ्चनखस्यपाञ्चनखयोःपाञ्चनखानाम्
सप्तमीपाञ्चनखेपाञ्चनखयोःपाञ्चनखेषु
सम्बोधनहे पाञ्चनखहे पाञ्चनखौहे पाञ्चनखाः

अर्थ: —
English: made of the skin of an animal with 5 claws, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पाञ्चनख (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापाञ्चनखम्पाञ्चनखेपाञ्चनखानि
द्वितीयापाञ्चनखम्पाञ्चनखेपाञ्चनखानि
तृतीयापाञ्चनखेनपाञ्चनखाभ्याम्पाञ्चनखैः
चतुर्थीपाञ्चनखायपाञ्चनखाभ्याम्पाञ्चनखेभ्यः
पञ्चमीपाञ्चनखात् / पाञ्चनखाद्पाञ्चनखाभ्याम्पाञ्चनखेभ्यः
षष्ठीपाञ्चनखस्यपाञ्चनखयोःपाञ्चनखानाम्
सप्तमीपाञ्चनखेपाञ्चनखयोःपाञ्चनखेषु
सम्बोधनहे पाञ्चनखहे पाञ्चनखेहे पाञ्चनखानि

अर्थ: —
English: made of the skin of an animal with 5 claws, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें