🕉️ 23 November 2026, Monday · 12:42:23 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पान्थायन (पुंलिङ्ग)

पान्थ (यात्री, बटोही) + अयन (राह, पथ)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापान्थायनःपान्थायनौपान्थायनाः
द्वितीयापान्थायनम्पान्थायनौपान्थायनान्
तृतीयापान्थायनेनपान्थायनाभ्याम्पान्थायनैः
चतुर्थीपान्थायनायपान्थायनाभ्याम्पान्थायनेभ्यः
पञ्चमीपान्थायनात् / पान्थायनाद्पान्थायनाभ्याम्पान्थायनेभ्यः
षष्ठीपान्थायनस्यपान्थायनयोःपान्थायनानाम्
सप्तमीपान्थायनेपान्थायनयोःपान्थायनेषु
सम्बोधनहे पान्थायनहे पान्थायनौहे पान्थायनाः

अर्थ: पान्थ (यात्री, बटोही) + अयन (राह, पथ)
English: g. पक्षादि.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पान्थायन (नपुंसकलिङ्ग)

पान्थ (यात्री, बटोही) + अयन (जाना, हिलना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापान्थायनम्पान्थायनेपान्थायनानि
द्वितीयापान्थायनम्पान्थायनेपान्थायनानि
तृतीयापान्थायनेनपान्थायनाभ्याम्पान्थायनैः
चतुर्थीपान्थायनायपान्थायनाभ्याम्पान्थायनेभ्यः
पञ्चमीपान्थायनात् / पान्थायनाद्पान्थायनाभ्याम्पान्थायनेभ्यः
षष्ठीपान्थायनस्यपान्थायनयोःपान्थायनानाम्
सप्तमीपान्थायनेपान्थायनयोःपान्थायनेषु
सम्बोधनहे पान्थायनहे पान्थायनेहे पान्थायनानि

अर्थ: पान्थ (यात्री, बटोही) + अयन (जाना, हिलना)
English: g. पक्षादि.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬