🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:42:05 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पापग्रह (पुंलिङ्ग)

दुष्ट ग्रह, प्रद्वेषी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापापग्रहःपापग्रहौपापग्रहाः
द्वितीयापापग्रहम्पापग्रहौपापग्रहान्
तृतीयापापग्रहेणपापग्रहाभ्याम्पापग्रहैः
चतुर्थीपापग्रहायपापग्रहाभ्याम्पापग्रहेभ्यः
पञ्चमीपापग्रहात् / पापग्रहाद्पापग्रहाभ्याम्पापग्रहेभ्यः
षष्ठीपापग्रहस्यपापग्रहयोःपापग्रहाणाम्
सप्तमीपापग्रहेपापग्रहयोःपापग्रहेषु
सम्बोधनहे पापग्रहहे पापग्रहौहे पापग्रहाः

अर्थ: दुष्ट ग्रह, प्रद्वेषी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें