🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:04:29 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पापयोनि (पुंलिङ्ग)

नीच जाति में उत्पन्न

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापापयोनिःपापयोनीपापयोनयः
द्वितीयापापयोनिम्पापयोनीपापयोनीन्
तृतीयापापयोनिनापापयोनिभ्याम्पापयोनिभिः
चतुर्थीपापयोनयेपापयोनिभ्याम्पापयोनिभ्यः
पञ्चमीपापयोनेःपापयोनिभ्याम्पापयोनिभ्यः
षष्ठीपापयोनेःपापयोन्योःपापयोनीनाम्
सप्तमीपापयोनौपापयोन्योःपापयोनिषु
सम्बोधनहे पापयोनेहे पापयोनीहे पापयोनयः

अर्थ: नीच जाति में उत्पन्न

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पापयोनि (स्त्रीलिङ्ग)

नीच जाति में उत्पन्न

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापापयोनिःपापयोनीपापयोनयः
द्वितीयापापयोनिम्पापयोनीपापयोनीः
तृतीयापापयोन्यापापयोनिभ्याम्पापयोनिभिः
चतुर्थीपापयोनये / पापयोन्यैपापयोनिभ्याम्पापयोनिभ्यः
पञ्चमीपापयोनेः / पापयोन्याःपापयोनिभ्याम्पापयोनिभ्यः
षष्ठीपापयोनेः / पापयोन्याःपापयोन्योःपापयोनीनाम्
सप्तमीपापयोनौ / पापयोन्याम्पापयोन्योःपापयोनिषु
सम्बोधनहे पापयोनेहे पापयोनीहे पापयोनयः

अर्थ: नीच जाति में उत्पन्न

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पापयोनि (नपुंसकलिङ्ग)

नीच जाति में उत्पन्न

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापापयोनिपापयोनिनीपापयोनीनि
द्वितीयापापयोनिपापयोनिनीपापयोनीनि
तृतीयापापयोनिनापापयोनिभ्याम्पापयोनिभिः
चतुर्थीपापयोनिने / पापयोनयेपापयोनिभ्याम्पापयोनिभ्यः
पञ्चमीपापयोनिनः / पापयोनेःपापयोनिभ्याम्पापयोनिभ्यः
षष्ठीपापयोनिनः / पापयोनेःपापयोनिनोः / पापयोन्योःपापयोनीनाम्
सप्तमीपापयोनिनि / पापयोनौपापयोनिनोः / पापयोन्योःपापयोनिषु
सम्बोधनहे पापयोनि / हे पापयोनेहे पापयोनिनीहे पापयोनीनि

अर्थ: नीच जाति में उत्पन्न

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें