🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:09:49 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पारस्वत (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापारस्वतःपारस्वतौपारस्वताः
द्वितीयापारस्वतम्पारस्वतौपारस्वतान्
तृतीयापारस्वतेनपारस्वताभ्याम्पारस्वतैः
चतुर्थीपारस्वतायपारस्वताभ्याम्पारस्वतेभ्यः
पञ्चमीपारस्वतात् / पारस्वताद्पारस्वताभ्याम्पारस्वतेभ्यः
षष्ठीपारस्वतस्यपारस्वतयोःपारस्वतानाम्
सप्तमीपारस्वतेपारस्वतयोःपारस्वतेषु
सम्बोधनहे पारस्वतहे पारस्वतौहे पारस्वताः

अर्थ: —
English: (fr. परस्वत्) relating &c. to the wild ass, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पारस्वत (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापारस्वतम्पारस्वतेपारस्वतानि
द्वितीयापारस्वतम्पारस्वतेपारस्वतानि
तृतीयापारस्वतेनपारस्वताभ्याम्पारस्वतैः
चतुर्थीपारस्वतायपारस्वताभ्याम्पारस्वतेभ्यः
पञ्चमीपारस्वतात् / पारस्वताद्पारस्वताभ्याम्पारस्वतेभ्यः
षष्ठीपारस्वतस्यपारस्वतयोःपारस्वतानाम्
सप्तमीपारस्वतेपारस्वतयोःपारस्वतेषु
सम्बोधनहे पारस्वतहे पारस्वतेहे पारस्वतानि

अर्थ: —
English: (fr. परस्वत्) relating &c. to the wild ass, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें