🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:21:13 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पिपासु (पुंलिङ्ग)

प्यासा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापिपासुःपिपासूपिपासवः
द्वितीयापिपासुम्पिपासूपिपासून्
तृतीयापिपासुनापिपासुभ्याम्पिपासुभिः
चतुर्थीपिपासवेपिपासुभ्याम्पिपासुभ्यः
पञ्चमीपिपासोःपिपासुभ्याम्पिपासुभ्यः
षष्ठीपिपासोःपिपास्वोःपिपासूनाम्
सप्तमीपिपासौपिपास्वोःपिपासुषु
सम्बोधनहे पिपासोहे पिपासूहे पिपासवः

अर्थ: प्यासा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पिपासु (स्त्रीलिङ्ग)

प्यासा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापिपासुःपिपासूपिपासवः
द्वितीयापिपासुम्पिपासूपिपासूः
तृतीयापिपास्वापिपासुभ्याम्पिपासुभिः
चतुर्थीपिपासवे / पिपास्वैपिपासुभ्याम्पिपासुभ्यः
पञ्चमीपिपासोः / पिपास्वाःपिपासुभ्याम्पिपासुभ्यः
षष्ठीपिपासोः / पिपास्वाःपिपास्वोःपिपासूनाम्
सप्तमीपिपासौ / पिपास्वाम्पिपास्वोःपिपासुषु
सम्बोधनहे पिपासोहे पिपासूहे पिपासवः

अर्थ: प्यासा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पिपासु (नपुंसकलिङ्ग)

प्यासा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापिपासुपिपासुनीपिपासूनि
द्वितीयापिपासुपिपासुनीपिपासूनि
तृतीयापिपासुनापिपासुभ्याम्पिपासुभिः
चतुर्थीपिपासुने / पिपासवेपिपासुभ्याम्पिपासुभ्यः
पञ्चमीपिपासुनः / पिपासोःपिपासुभ्याम्पिपासुभ्यः
षष्ठीपिपासुनः / पिपासोःपिपासुनोः / पिपास्वोःपिपासूनाम्
सप्तमीपिपासुनि / पिपासौपिपासुनोः / पिपास्वोःपिपासुषु
सम्बोधनहे पिपासु / हे पिपासोहे पिपासुनीहे पिपासूनि

अर्थ: प्यासा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें