🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:55:13 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पिष्टक (पुंलिङ्ग)

बाटी जो किसी अनाज के आटे से बनाई गई हो

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापिष्टकःपिष्टकौपिष्टकाः
द्वितीयापिष्टकम्पिष्टकौपिष्टकान्
तृतीयापिष्टकेनपिष्टकाभ्याम्पिष्टकैः
चतुर्थीपिष्टकायपिष्टकाभ्याम्पिष्टकेभ्यः
पञ्चमीपिष्टकात् / पिष्टकाद्पिष्टकाभ्याम्पिष्टकेभ्यः
षष्ठीपिष्टकस्यपिष्टकयोःपिष्टकानाम्
सप्तमीपिष्टकेपिष्टकयोःपिष्टकेषु
सम्बोधनहे पिष्टकहे पिष्टकौहे पिष्टकाः

अर्थ: बाटी जो किसी अनाज के आटे से बनाई गई हो
संस्कृत: पर्याय: पूप, अपूप

📚 अमरकोश में:
• पुआ (२.९.४८) — पर्याय: पूप, अपूप

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पिष्टक (नपुंसकलिङ्ग)

बाटी जो किसी अनाज के आटे से बनाई गई हो

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापिष्टकम्पिष्टकेपिष्टकानि
द्वितीयापिष्टकम्पिष्टकेपिष्टकानि
तृतीयापिष्टकेनपिष्टकाभ्याम्पिष्टकैः
चतुर्थीपिष्टकायपिष्टकाभ्याम्पिष्टकेभ्यः
पञ्चमीपिष्टकात् / पिष्टकाद्पिष्टकाभ्याम्पिष्टकेभ्यः
षष्ठीपिष्टकस्यपिष्टकयोःपिष्टकानाम्
सप्तमीपिष्टकेपिष्टकयोःपिष्टकेषु
सम्बोधनहे पिष्टकहे पिष्टकेहे पिष्टकानि

अर्थ: बाटी जो किसी अनाज के आटे से बनाई गई हो
संस्कृत: पर्याय: पूप, अपूप

📚 अमरकोश में:
• पुआ (२.९.४८) — पर्याय: पूप, अपूप

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें