🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:25:37 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पिष्टिक (पुंलिङ्ग)

चावलों के आटे की बनी टिकिया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापिष्टिकःपिष्टिकौपिष्टिकाः
द्वितीयापिष्टिकम्पिष्टिकौपिष्टिकान्
तृतीयापिष्टिकेनपिष्टिकाभ्याम्पिष्टिकैः
चतुर्थीपिष्टिकायपिष्टिकाभ्याम्पिष्टिकेभ्यः
पञ्चमीपिष्टिकात् / पिष्टिकाद्पिष्टिकाभ्याम्पिष्टिकेभ्यः
षष्ठीपिष्टिकस्यपिष्टिकयोःपिष्टिकानाम्
सप्तमीपिष्टिकेपिष्टिकयोःपिष्टिकेषु
सम्बोधनहे पिष्टिकहे पिष्टिकौहे पिष्टिकाः

अर्थ: चावलों के आटे की बनी टिकिया

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पिष्टिक (नपुंसकलिङ्ग)

चावलों के आटे की बनी टिकिया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापिष्टिकम्पिष्टिकेपिष्टिकानि
द्वितीयापिष्टिकम्पिष्टिकेपिष्टिकानि
तृतीयापिष्टिकेनपिष्टिकाभ्याम्पिष्टिकैः
चतुर्थीपिष्टिकायपिष्टिकाभ्याम्पिष्टिकेभ्यः
पञ्चमीपिष्टिकात् / पिष्टिकाद्पिष्टिकाभ्याम्पिष्टिकेभ्यः
षष्ठीपिष्टिकस्यपिष्टिकयोःपिष्टिकानाम्
सप्तमीपिष्टिकेपिष्टिकयोःपिष्टिकेषु
सम्बोधनहे पिष्टिकहे पिष्टिकेहे पिष्टिकानि

अर्थ: चावलों के आटे की बनी टिकिया
English: a cake made of rice flour, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬