🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:48:48 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पुंजन्मन् (नपुंसकलिङ्ग)

लड़के का पैदा होना, नर-सन्तान का जन्म लेना

🔎 आपका लिखा रूप पुंजन्म = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापुंजन्मपुंजन्मनीपुंजन्मानि
द्वितीयापुंजन्मपुंजन्मनीपुंजन्मानि
तृतीयापुंजन्मनापुंजन्मभ्याम्पुंजन्मभिः
चतुर्थीपुंजन्मनेपुंजन्मभ्याम्पुंजन्मभ्यः
पञ्चमीपुंजन्मनःपुंजन्मभ्याम्पुंजन्मभ्यः
षष्ठीपुंजन्मनःपुंजन्मनोःपुंजन्मनाम्
सप्तमीपुंजन्मनिपुंजन्मनोःपुंजन्मसु
सम्बोधनहे पुंजन्मन् / हे पुंजन्महे पुंजन्मनीहे पुंजन्मानि

अर्थ: लड़के का पैदा होना, नर-सन्तान का जन्म लेना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें