🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:28:52 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पुषित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमा——पुषिताः
द्वितीया——पुषितान्
तृतीया——पुषितैः
चतुर्थी——पुषितेभ्यः
पञ्चमी——पुषितेभ्यः
षष्ठी——पुषितानाम्
सप्तमी——पुषितेषु

ⓘ सर्वनाम/संख्या शब्दों का सम्बोधन नहीं होता।

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: पुष्ट
English: nourished, nurtured (= पुष्ट), W.

📚 अमरकोश में:
• पोषित (३.१.९६) — पर्याय: पुष्ट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पुषित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापुषितम्पुषितेपुषितानि
द्वितीयापुषितम्पुषितेपुषितानि
तृतीयापुषितेनपुषिताभ्याम्पुषितैः
चतुर्थीपुषितायपुषिताभ्याम्पुषितेभ्यः
पञ्चमीपुषितात् / पुषिताद्पुषिताभ्याम्पुषितेभ्यः
षष्ठीपुषितस्यपुषितयोःपुषितानाम्
सप्तमीपुषितेपुषितयोःपुषितेषु
सम्बोधनहे पुषितहे पुषितेहे पुषितानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: पुष्ट
English: nourished, nurtured (= पुष्ट), W.

📚 अमरकोश में:
• पोषित (३.१.९६) — पर्याय: पुष्ट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें