🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:07:58 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पूयरक्त (पुंलिङ्ग)

नाक का एक रोग विशेष (इसमें पीप से युक्त रक्त, या मवाद नाक से बहता है)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापूयरक्तःपूयरक्तौपूयरक्ताः
द्वितीयापूयरक्तम्पूयरक्तौपूयरक्तान्
तृतीयापूयरक्तेनपूयरक्ताभ्याम्पूयरक्तैः
चतुर्थीपूयरक्तायपूयरक्ताभ्याम्पूयरक्तेभ्यः
पञ्चमीपूयरक्तात् / पूयरक्ताद्पूयरक्ताभ्याम्पूयरक्तेभ्यः
षष्ठीपूयरक्तस्यपूयरक्तयोःपूयरक्तानाम्
सप्तमीपूयरक्तेपूयरक्तयोःपूयरक्तेषु
सम्बोधनहे पूयरक्तहे पूयरक्तौहे पूयरक्ताः

अर्थ: नाक का एक रोग विशेष (इसमें पीप से युक्त रक्त, या मवाद नाक से बहता है)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पूयरक्त (नपुंसकलिङ्ग)

कचलोहू, मवाद

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापूयरक्तम्पूयरक्तेपूयरक्तानि
द्वितीयापूयरक्तम्पूयरक्तेपूयरक्तानि
तृतीयापूयरक्तेनपूयरक्ताभ्याम्पूयरक्तैः
चतुर्थीपूयरक्तायपूयरक्ताभ्याम्पूयरक्तेभ्यः
पञ्चमीपूयरक्तात् / पूयरक्ताद्पूयरक्ताभ्याम्पूयरक्तेभ्यः
षष्ठीपूयरक्तस्यपूयरक्तयोःपूयरक्तानाम्
सप्तमीपूयरक्तेपूयरक्तयोःपूयरक्तेषु
सम्बोधनहे पूयरक्तहे पूयरक्तेहे पूयरक्तानि

अर्थ: कचलोहू, मवाद

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें