🕉️ 20 November 2026, Friday · 05:36:02 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पूर्ति (स्त्रीलिङ्ग)

भरना

🔎 आपका लिखा रूप पूर्ती = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापूर्तिःपूर्तीपूर्तयः
द्वितीयापूर्तिम्पूर्तीपूर्तीः
तृतीयापूर्त्यापूर्तिभ्याम्पूर्तिभिः
चतुर्थीपूर्तये / पूर्त्यैपूर्तिभ्याम्पूर्तिभ्यः
पञ्चमीपूर्तेः / पूर्त्याःपूर्तिभ्याम्पूर्तिभ्यः
षष्ठीपूर्तेः / पूर्त्याःपूर्त्योःपूर्तीनाम्
सप्तमीपूर्तौ / पूर्त्याम्पूर्त्योःपूर्तिषु
सम्बोधनहे पूर्तेहे पूर्तीहे पूर्तयः

अर्थ: भरना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पूर्तिन् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप पूर्ती = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापूर्तीपूर्तिनौपूर्तिनः
द्वितीयापूर्तिनम्पूर्तिनौपूर्तिनः
तृतीयापूर्तिनापूर्तिभ्याम्पूर्तिभिः
चतुर्थीपूर्तिनेपूर्तिभ्याम्पूर्तिभ्यः
पञ्चमीपूर्तिनःपूर्तिभ्याम्पूर्तिभ्यः
षष्ठीपूर्तिनःपूर्तिनोःपूर्तिनाम्
सप्तमीपूर्तिनिपूर्तिनोःपूर्तिषु
सम्बोधनहे पूर्तिन्हे पूर्तिनौहे पूर्तिनः

अर्थ: —
English: possessing the merit of pious liberality (cf. पूर्त), TS.; Kāṭh.; Pāṇ. Sch.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें